مفهوم نگرش

نگرش نیز همانند بسیاری از متغیرهای روانشناختی، نه یک ذات قابل مشاهده بلا واسطه، بلکه ساخته ای فرضی درباره طبیعت رفتار آدمی است (قراباغی،2005، ص. 18).  نگرش طرز تلقی انسان نسبت به جنبه های مختلف دنیای بیرونی است. نگرش عبارت است از: ارزشیابی های مثبت و منفی یا احکام ارزشی مطلوب یا نامطلوب درباره اشیا، اشخاص یا وقایع. نگرش ها چگونگی احساس یک فرد را نسبت به چیزی نشان می دهند (Zelley., 2005: P104) .

از انظر استیفن پی رابینز (1994)، نگرش نظری است که درباره افراد، چیزها یا رویدادها ابراز می گردد و منعکس کننده احساس فرد درباره آن است (حسن پور و همکاران، 1392، ص. 22).

فردی که نسبت به یک موضوع نگرش مثبت یا منفی دارد در برابر آن واکنش مثبت یا منفی نشان می دهد . بخشی از این واکنش به صورت اظهار عقیده درباره موضوع و بخش دیگر ممکن است در اعمال و رفتار او نسبت به آن موضوع جلوه گر شود (دلاور و همکاران، 1391، ص. 18).

نگرشها از آن جهت که عاملی واگیردار هستند و سرعت پخش نگرش بد بیشتر از نگرش خوب است و از ثبات و دوام قابل توجهی برخوردارند قابل توجه هستند (حسن پور و همکاران، 1392، ص. 22).

بر اساس تعریف فوق نکته هایی را میتوان استنباط کرد که مفروضات اساسی تعریف نیز به حساب می آیند. نکته اول اینکه، نگرش با رفتار رابطه دارد. این رابطه مشخصاً یک ارتباط مستقیم خطی نیست، اما میتوان انتظار داشت که نگرشهای افراد تا حدودی قادر به پیش بینی رفتارهای آنها باشد. فرد بر اساس نگرش خود نسبت به یک مقوله این آمادگی را دارد که به گونه ای خاص رفتار کند. (دلاور و همکاران، 1391، ص. 18).

تحقیقات اولیه ارتباط نگرش و رفتار فرض کرده اند که رابطه آنها علت و معلولی است و نگرشها هستند که تعیین می کنند افراد چگونه عمل می کنند. البته عقل سلیم نیز وجود چنین رابطه ای را تأیید می کند. اگر چه در اواخر دهه 1960 ، این ارتباط بین نگرشها و رفتار توسط یک سری از تحقیقات به چالش کشیده شد ( انصاری و همکاران، 1388، ص. 51).

نکته دوم اینکه، نگرش ساختی چند بعدی دارد که مهمترین بعد آن با احساس مشخص نسبت به شیء وابسته است . آن احساس ویژه از نوع التفات، علاقه و یا کشش و جاذبه است. یعنی درجه علاقه مندی به یک شیء مورد علاقه (احساس خوشایند) یا بی علاقگی نسبت به چیزی (احساس ناخوشایند) را نشان میدهد؛ لذا میتوان آن را بر روی یک پیوستار از خیلی مثبت تا خیلی منفی را نمایش دهد. روانشناسان اجتماعی معمولاً نگرشها را به عنوان یکی از اجزای یک نظام سه جزیی مطالعه می کنند که اعتقادات جزو شناختی، نگرشها جزو عاطفی و اعمال جزو رفتاری آن را تشکیل می دهند. اعتقادات و باورداشت های افراد نسبت به اشیا و امور، اساس و پایه نگرش های آنان را فراهم می آورد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دسترسی بدون اجازه یکی از جرائم اینترنتی در شبکه بانکی است

نکته سوم اینکه، نگرش سازه ای ذهنی است. از این رو با آن که پیامدها و نتایج آن قابل مشاهده است، خود نگرش ها ملموس و قابل رویت نیستند؛ بنابراین میتوان نگرش های افراد را از روی اظهارات و رفتارهای آنها استنباط نمود. (دلاور و همکاران، 1391، ص. 18).

به طور کلی نگرشها دارای سه بعد شناختی، عاطفی و رفتاری هستند : بخش شناختی آن عبارت از باورها و ارزشها و اطلاعات درباره هدف شناخته شده به وسیله فرد است. بخش عاطفی آن شامل احساسات و عواطف درباره هدف، فرد، فکر، رخداد یا شیء است. بخش رفتاری آن از نگرش سرچشمه می گیرد و به نیت « رفتار به صورت معین» بر می گردد. این اجزا جدای از یکدیگر نیستند . نگرش بیانگر تعامل عواطف، شناختها و گرایشهای رفتاری با توجه به چیزی، فردی یا گروهی دیگر، یک رخداد، یک فکر و مانند آن است. نگرش را پاسخ از پیش کسب شده کاملاً موافق یا مخالف نسبت به یک چیز نیز تعریف کرده اند که از طریق تبدیل به نیات رفتاری بر رفتار اثر می گذارد. از نظر ماکسول، نگرش همواره یک پای تیم رهبری است و در کارها نقش دارد. نگرش چنان قدرتی دارد که می تواند تیم ها را به اوج برساند یا به زمین بزند (انصاری و همکاران، 1388، ص. 51).

دیگر مشخصه نگرشها آن است که همواره متوجه شیء یا موضوعی است که شخص به آن دارای احساسات و عقاید خاص میباشد. نگرش ها ارزشیابی های پایدار اشخاص نسبت به اشیا و موضوعات میباشند، لذا احساس و واکنش موقتی و زودگذر شخص نسبت به اشیا و موضوعات هستند و احساس و واکنش موقتی و زودگذر شخص نسبت به یک موضوع را نمیتوان نگرش وی محسوب نمود (دلاور و همکاران، 1391، ص. 18).