ن اعلام شده است (فائو، 2007).

جدول 1-2- سطح، تولید و عملکرد ذرت در شش کشور برتر تولید کننده ذرت در سال 2009
کشور
سطح زیر کشت
(هکتار)
تولید
(میلیون تن)
عملکرد
(میلیون تن در هکتار)
آمریکا
32209277
333010910
34/10
چین
30478998
163118097
35/5
برزیل
13791219
51232447
71/3
هند
8400000
17300000
06/2
مکزیک
7200000
20202600
81/2
آرژانتین
2337175
13121380
61/5
جهان
159531007
817110509
12/5

1-4-2- سطح، میزان تولید و عملکرد ذرت دانهای کشور
1-4-2-1- سطح
سطح ذرت دانهای کشور در سال زراعی 90- 1389 حدود 265 هزار هکتار برآورد شده که99.9درصد آن اراضی آبی و بقیه به صورت دیم بوده است.
بیشترین سطح برداشت ذرت دانهای در کشور با 38.2 درصد متعلق به استان خوزستان می‌باشد. استانهای فارس،کرمانشاه، جنوب استان کرمان، کرمان و اردبیل به‌ترتیب با 13.8 ، 9.6 ،7.4 ، 5.7 و 5 درصد سهم، مقامهای دوم تا ششم را به‌خود اختصاص دادهاند. شش استان مزبور جمعاً 79.6 درصد از برداشت اراضی ذرت دانه‌ای در کشور را دارا هستند.
1-4-2-2- میزان تولید
تولید ذرت دانهای در کشور حدود 1.9 میلیون تن برآورد شده که 99.98 درصد آن از اراضی آبی به‌دست آمده است.
بیشترین تولید ذرت دانهای کشور همانند سطح با 37.6 درصد از تولید کشور به استان خوزستان تعلق داردواستانهای فارس، کرمانشاه، جنوب استان کرمان، کرمان وقزوین به ترتیب با 16 ،12.2 ، 6.8 ، 4.5 و 3.5. درصد سهم در تولید ذرت دانهای کشور رتبههای دوم تا ششم را به خود اختـصاصدادهاند و شش استان مزبور جمعاً 80.6 درصد تولید ذرت دانهای کشور را دارا هستند.
1-4-2-3- عملکرد در هکتار
راندمان تولید در هکتار ذرت دانهای کشور در اراضی آبی 7199.2 کیلوگرم و در اراضی دیم 2379.4 کیلوگرم در هکتاربوده است.
بیشترین و کمترین عملکرد ذرت دانهای آبی کشور به استانهای کهگیلویه وبویراحمد و مازندران به ترتیب با 11725.7 کیلوگرم و 1500 کیلوگرم در هکتار تعلقداشته است.
بیشترین و کمترین عملکرد ذرت دانهای دیم کشور متعلق به استانهای مازندران و گیلان به ترتیب با 2556.3 کیلوگرم و 2172.6 کیلوگرم در هکتار میباشد (آمارنامه کشاورزی.90- 1389).

جدول 1-3- برآورد سطح، تولید و عملکرد در هکتار ذرت دانهای به تفکیک استان در سال زراعی 90- 1389
(( واحد : هکتار-تن-کیلوگرم ))
نام استان
سطح‏
تولید
عملکرد

آبى‏
دیم‏
جمع‏
آبى‏
دیم‏
جمع‏
آبى‏
دیم‏
آذربا‏یجا‏ن‏شرقى‏
355

355
2496

2496
7027.63

آذربا‏یجا‏ن‏غربى‏
5823

5823
44271

44271
7602.66

ا‏ردبیل‏
13198

13198
52607

52607
3985.87

ا‏صفها‏ن‏
752

752
6924

6924
9213.02

ا‏یلام‏
10360

10360
44548

44548
4300.2

بوشهر
425

425
2975

2975
7000

تهرا‏ن‏
18

18
90

90
5000

خرا‏سا‏ن‏جنوبى‏
9

9
26

26
3000

خرا‏سا‏ن‏رضوى‏
459

459
2556

2556
5568.14

خرا‏سا‏ن‏شما‏لى‏
140

140
899

899
6417.86

خوزستا‏ن‏
101293

101293
717138

717138
7079.82

سمنا‏ن‏
94

94
686

686
7279.19

سیستا‏ن‏ وبلوچستا‏ن‏
4166

4166
20661

20661
4959.99

فا‏رس‏
36434

36434
305317

305317
8379.98

قزوین‏
6308

6308
66706

66706
10574.93

کردستا‏ن‏
1296

1296
11156

11156
8606.61

کرما‏ن‏
15048

15048
86407

86407
5741.92

کرما‏نشا‏ه‏
25461

25461
232043

232043
9113.51

کهگیلویه‏وبویرا‏حمد
406

406
4764

4764
11725.65

گلستا‏ن‏
206

206
1058

1058
5135.92

گیلان‏
16
68
84
34
149
183
2189.28
2172.55
لرستا‏ن‏
4529

4529
34760

34760
7674.54

ما‏زندرا‏ن‏
300
80
380
450
205
655
1500
2556.25
مرکزى‏
80

80
454

454
5655.72

هرمزگا‏ن‏
6040

6040
38005

38005
6292.14

همدا‏ن‏
8284

8284
65201

65201
7870.98

یزد
3800

3800
34652

34652
9119.74

جنوب‏ا‏ستا‏ن‏کرما‏ن‏
19564

19564
129925

129925
6641.14

کل کشور
264864
148
265012
1906806
353
1907159
7199.2
2379.4

نمودار 1-1- توزیع‌ ‌سطح ذرت دانهای استان‌ها نسبت به کل کشور در سال زراعی 90-1389

نمودار 1-2- توزیع‌ ‌میزان تولید ذرت دانهای استان‌ها نسبت به کل کشور در سال زراعی 90-1389

1-4-3- وضعیت تولید ذرت در استان ایلام
استان ایلام به دلیل موقعیت اقلیمی خاص (وجود انرژی خورشیدی فراوان، اراضی یکپارچه و سطح، آب کافی) استعداد فوق العاده‌ای در تولید محصول ذرت دارد. برخورداری از شرایط مطلق دمایی و امکان کشت در تناوب با محصول استراتژیک گندم و همچنین امکان دوبار کاشت و برداشت ذرت به‌صورت بهاره و تابستانه از ویژگی‌های توسعه کشت ذرت در استان ایلام است. به گزارش وزارت جهاد کشاورزی میزان سطح زیر کشت ذرت دانه‌ای در ایلام 10360 هکتار با متوسط تولید 44548 تن در سال 90-1389 بوده است. متوسط عملکرد ذرت دانه‌ای در استان ایلام 2/4300 تن در هکتار در این سال بود. استان ایلام به لحاظ تولید ذرت دانه‌ای با تولید 4/3 درصد کل تولید کشور در رتبه هفتم تولید ذرت دانه‌ای در کشور قرار دارد (آمار نامه کشاورزی، 1390).

1-5- خصوصیات گیاه شناسی
ذرت گیاهی است دگر گشن، یک‌ساله، تک لپه‌ای،چهار کربنه و یک پایه متعلق به خانواده‌‌ی گرامینه (پانیکوئیده)، طایفه‌ی میده، جنس زئا و گونه‌ی میس می‌باشد(بر خلاف گیاهان خود گشن مانند گندم و برنج، که بذر و دانه ی آنها تقریباً یکی است، تفاوت زیادی بین بذر و دانه‌ی ذرت وجود دارد). مهم‌ترین گونه‌های زراعی ذرت از نظر اقتصادی با خصوصیات ژنتیکی: زئا میس (20=n2)، زئا مکزیکن (20=n2) و زئا پرنیس(40=n2) کروموزوم می‌باشند.
دو جنس TrripsacumوEuchlaenaدر خانواده‌ی گرامینه به جنس زئا خیلی نزدیکند. فرضیه‌های متعددی درباره‌ی پیدایش ذرت وجود دارد. بنابر جدیدترین فرضیه‌ی گیاه ذرت از نوعی ذرت به‌نام پادکورن بوجود آمده است. گونه‌ی زراعی آن به زبان‌های انگلیسی Corn، فرانسویMaizeو آلمانی Maisو در سال 1737 توسط لینه zeamaysنامیده شد.
ذرت زیر گونههای متعددی دارد و بر مبنای اختلاف در ویژگیهای بافت آندوسپرم دانه که با یک ژن کنترل میشود، بهصورت زیر تقسیم میشود.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تحقیق با موضوعغرری، تأمین، "

الف- ذرت دندان اسبی
معمولترین نوع ذرت دانهای و علوفهای در سطح جهانی است. آندوسپرم این نوع ذرت از قسمت نشاستهای تشکیل شده است. یک قسمت سخت و شاخی دارد که در اطراف دانه قرار میگیرد. قسمت دیگر در وسط دانه از نشاسته نرم پوشیده شده است. ذرت دندان اسبی کم پنجه است و فقط یک ساقه اصلی دارد (10). برگهای زیادی دارد و تولید دانه در آن بسیار زیاد است. در حال حاضر، از بیشترین سطح زیر کشت برخوردار است و بیشتر برای تهیه سیلو و علوفه کشت به مصرف میرسد. از نظر عملکرد در واحد سطح بیشترین عملکرد را در مقایسه با سایر انواع ذرت تولید میکند.
ب) ذرت بلوری (ذرت سخت)
این ذرت دارای مقطع بلوری است. دانهها گرد و به رنگ متنوع از سفید کرمی تا زرد نارنجیاند. آندوسپرم این نوع ذرت مانند ذرت دندان اسبی دارای دو طبقه نشاستهی نرم و سخت است. در طبقهی سخت، نشاسته اطراف دانه را بهطور کامل میپوشاند. از آنجایی که خشک شدن این طبقه در طرف خارج قرار دارد. بنابراین مانع ایجاد فرورفتگی یا زائده میشود. در نتیجه دانهی ذرت، شکل کروی به‌خود می‌گیرد. این ذرت به نام ذرت شیشهای نیز نامیده میشود و دارای فرمهای بسیار زودرس تا بسیار دیررس است.
ج) ذرت نیمه سخت دندان اسبی
در برش طولی دانه، آندوسپرم شاخی، در بخشهای جانبی قرار میگیرد. در مرحلهی رسیدگی، آندوسپرم آن متراکم نمیشود و مثل ذرت دندان اسبی در راس آن ایجاد گودی نمیکند.
د) ذرت آجیلی
بوتههای این نوع ذرت کم ارتفاع هستند و جزء ذرتهای زودرس محسوب میشوند. دانههای ریزند و بر اثر حرارت باز میشوند وحجم آنها به چندین برابر دانههای اصلی میرسد. هر اندازه حجم نهایی دانه به هنگام بو دادن بیشتر شود، بههمان اندازه نیز دانهها از کیفیت بهتری برخوردار میشوند. پریکارب این نوع ذرت لطیف و نازک است. این صفت برای تولید ذرت شیرین برخوردار از پوست لطیف مورد استفاده اصلاح کنندگان گیاهی قرار میگیرد. آندوسپرم آن به جز مقدار بسیار کم از آن که در اطراف جنین قرار دارد، بهطور کامل شاخی است. این ذرت چند بلال تولید میکند. دانههای آن بسیار خوشمزه است و مصرف خوراکی دارد. نشاستهی آن سخت است و فقط به مصرف غذایی انسان میرسد.
ه) ذرت شیرین (قندی)
آندوسپرم این ذرت، غنی از هیدرات کربن قابل حل (آمیلو دکسترین) و فقیر از نشاسته است. آندوسپرم آن بسیار براق است و قدرت زیادی در تولید پنجه دارد. ذرت شیرین، تیپهای مختلفی دارد که به صورت تازه، کنسرو شده و یخ زده بهمصرف میرسد.
و) ذرت آردی یا ذرت نرم
به آن ذرت نشاستهای نیز گفته میشود، زیرا آندوسپرم آن دارای نشاستهی نرم است. تمام اندوسپرم آن آردی است و دانهها بهشکل کروی هستند. عملکرد دانه این ذرت از ذرت دندان اسبی و بلوری کمتر است.
ز) ذرت آردی- قندی
این نوع ذرت در یک سوم بخش بالایی خود دارای آندوسپرم شاخی است و بقیه آن از آندوسپرم آردی تشکیل شده است.
ح) ذرت مومی
این نوع ذرت برای نخستین بار از چین گزارش شده است. در بخش خارجی، آندوسپرم شاخی و چسبناک است. در مولکول نشاسته این نوع ذرات با انواع دیگر متفاوت است و به گلیکوژن شباهت دارد. نشاسته آن حالت چسبندگی دارد.
ط) ذرت غلاف دار ( گلوم دار – پوشینه دار )
در این نوع ذرت دانههای بلال و در نهایت خود بلال به وسیله گلومهایی که رشد زیادی کردهاند پوشیده است. برخی از پژوهشگران آن را جد ذرت کنونی دانستهاند.
گ) ذرت اپک – 2
این ذرت دارای ژن مغلوب o2است. وجود این ژن موجب ازدیاد میزان دو اسید آمینه ضروری لایسین و تریپتوفان تا حد دو برابر میشود. از آنجاییکه یکی از مشکلات پروتئین ذرت کمبود این دو اسید آمینه است، بنابراین کیفیت پروتئین این ذرت در بالاترین حد قرار دارد. به همین دلیل آن را ذرت کیفیت دار پروتئینی نیز نامیدهاند. عملکرد دانهای این ذرت کمتر از ذرت دندان اسبی است.

1-6- مشخصات مرفولوژیک
1-6-1- ریشه
ذرت گیاهی است علفی، یک‌ساله، دارای ریشه افشان که جنین آن در موقع جوانه زدن فقط تولید یک ریشه می‌‌کند که بسیار سریع رشد کرده و انشعاباتی تولید نموده و در عمق خاک نفوذ می‌کند و از مزوکوتیل 7-3 ریشه‌ی نابجا خارج می‌گردد. این ریشه‌ها همراه با ریشه جنینی سیستم ریشه‌ای اولیه را به‌وجود می‌آورند که تأمین کننده‌ی آب و مواد غذایی برای ذرت در 2-3 هفته‌ی اول می‌باشند.
در شرایط زراعی، ریشه‌ی بذری در مدت کوتاهی با ریشه‌های دیگر که سیستم دائمی (تاجی) ریشه را تشکیل می‌دهند،‌کامل می‌شود. ولی این امر قانون ثابتی در همه‌ی موارد نیست، زیرا ریشه‌های اولیه را می‌توان وادار ساخت که در سرتاسر زندگی گیاه فعال باقی بمانند.
هیبریدهای متوسط‌رس و دیر رس به‌دلیل داشتن تعداد زیادی گره زمینی، نسبت به ارقام زود رس دارای سیستم ریشه‌ای قوی و توسعه یافته‌تری هستند، بنابراین قدرت بیشتری در جذب آب و عناصر غذایی از خاک دارند.
ریشه‌های هوایی معمولاً از گره‌های پایین بوته در بالای سطح خاک به‌وجود می‌آیند. در بعضی از نژادهای گرمسیری ریشه‌های هوایی از گره‌های وسط ساقه یا بالاتر از آن تولید ‌می‌شوند. در همه‌ی ارقام

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید