1-11-3: ارکان دین 32
1-11-3-1: توجیهاتی در باب اثبات رکن نبودن اجل در دین 33
1-11-3-1-1: تاثیر رکن بودن اجل در دین حال 33
1-11-3-1-2: امکان اسقاط اجل از سوی دائن 33
1-11-3-1-3: اثر فوت مدیون در حال شدن دین 33
1-12: تاجیل در دین و مهریه 34
1-12-1: نظر فقها در مورد معلوم بودن اجل پرداخت در بیع با ثمن مؤجل 34
1-12-2: آیا شرط عندالاستطاعه بودن مهریه نیز به معنی تاجیل است؟ 34
1-12-2-1: مهریه مؤجل به اجل نامعلوم 35
1-12-2-2: جهل به شرط بر می گردد نه به مهر 35
1-12-2-3: مهلت متعارف برای تادیه مهر در شرط عندالاستطاعه 35
1-13: عندالاستطاعه و مهلت عرفی 36
1-13-1: معنای دین عندالاستطاعه 36
1-13-2: التزام شوهر به پرداخت مهر 36
1-13-3: احتمالاتی در تبیین مفهوم عندالاستطاعه 36
1-13-3-1: اعسار زوج 36
1-13-3-2: التزام به تادیه منوط به استطاعت زوج 37
1-14: عندالاستطاعه و تعلیق تحقق مهریه 37
1-14-1: معلق بودن اصل دین 37
1-14-2: معلق بودن التزام به تادیه 38
1-15: اعتبار مهریه عندالاستطاعه غیر متعارف 38
1-15-1: توافق زوج بر پرداخت مهریه غیر متعارف 38
1-15-2: عدم امکان اجراء تعهد نا متعارف 38
1-15-3: عدم قدرت بر تسلیم در تعهدات جزئی 38
1-15-4: عدم قدرت بر تسلیم در تعهدات کلی 39
1-15-5: نظر حقوقدانان درباره قدرت تسلیم به موضوع تعهد 39
1-15-6: قدرت بر انجام تعهدی که عرفاً قابل انجام باشد 40
1-15-7: اجرای تعهد بطور مطلق منتفی باشد 40
1-15-8: نداشتن قصد انشاء در تعهد 40
1-16: تاثیر فوت مدیون بر دین مؤجل و عندالاستطاعه 40
1-17: تنقیح مفهوم عندالاستطاعه 41
1-18: تاثیر مطالبه در لازم التادیه شدن دیون 42
1-18-1: از نظر فقه 42
1-18-2: از نظر قانون 44
1-18-3: عندالاستطاعه مانع اجرای مهریه 45
فصل دوم: آثار و نتایج شرط عندالمطالبه وعندالاستطاعه درمهریه 46
2-1: شروط ضمن عقد ازدواج 47
2-1-1: معنای شرط 47
2-1-2: معنای شرط ضمن عقد 47
2-1-3: اقسام شروط ضمن عقد 48
2-1-3-1: شروط صحیح در عقد نکاح 48
2-1-3-2: شروط باطل و غیر مبطل 48
2-1-3-3: شروط باطل و مبطل 49
2-2: رابطه و وابستگی شرط به عقد 50
2-3: شرط پرداخت مهریه عندالمطالبه 52
2-3-1: قدرت بر تسلیم مهر در مهریه حال یا عندالمطالبه 53
2-4: شرط پرداخت مهریه عندالاستطاعه 53
2-4-1: پرداخت مهریه در زمان استطاعت 53
2-4-2: عدم تعیین زمان استطاعت و پرداخت در شرط عندالاستطاعه 53
2-4-3: انواع شرط عندالاستطاعه در مهریه 54
2-4-4: عندالاستطاعه بعنوان شرط ضمن عقد 54
2-4-5: دلیل مخالفین طرح عندالاستطاعه بودن مهریه 55
2-4-6: دلیل موافقین طرح عندالاستطاعه بودن مهریه 55
2-5: تفاوت عندالمطالبه بودن پرداخت با عندالاستطاعه بودن آن 56
2-5-1: ماهیت عندالمطالبه و عندالاستطاعه بودن پرداخت 56
2-5-2: بار اثبات در شرط عندالمطالبه با شرط عندالاستطاعه 56
2-5-3: امکان بازداشت زوج در صورت امتناع از پرداخت 57
2-6: نحوه مطالبه مهریه در صورتی که مهریه عندالمطالبه باشد 57
2-6-1: ثبوت حکم اعسار زوج 58
2-6-2: اقسام اعسار و احکام آنها 58
2-6-3: معیار تقسیط مهریه در حکم اعسار نسبی 58
2-6-4: انتقادات وارد بر صدور حکم اعسار توسط دادگاه ها 58
2-6-5: انتقادات وارد بر قسط بندی حکم اعسار 58
2-6-6: نظر فقها در مورد اعسار 59
2-6-7: اعسار و مشکلات در پرداخت مهر 59
2-6-8: قدرت بر تسلیم مهر در مهریه های غیر عقلایی 60
2-7: مشکلات در وصول و اجراء مهریه در صورتی که عندالاستطاعه باشد 60
2-7-1: وصول مهریه عندالاستطاعه از طریق اداره اجرای اسناد رسمی 60
2-7-2: وصول مهریه عندالاستطاعه از طریق تقدیم دادخواست به محاکم قضایی 61
2-8: احتمالاتی در مورد موقعیت شرط «عندالاستطاعه» در توافق مربوط به مهریه و اشکالات وارد بر آنها 61
2-8-1: به تاخیرانداختن زمان مطالبه به موجب شرط عندالاستطاعه و اشکالات آن 61
2-8-1-1: غرری شدن توافق 61
2-8-1-2: جهالت در اجل از نظر فقها در شرط عندالاستطاعه 64
2-8-1-3: نامشخص بودن زمان اجرای تعهد در مهریه عندالاستطاعه 64
2-8-2: تاکیدی بودن شرط عندالاستطاعه 65
2-8-2-1: عدم استفاده زوجه از حق حبس در مهریه مؤجل و عندالاستطاعه 66
2-8-2-2: عدم وجود حق حبس در مهریه عندالاستطاعه بدلیل بطلان مهرالمسمی و مهرالمثل 66
2-8-3: اسقاط حق مطالبه بموجب شرط عندالاستطاعه 66
2-8-3-1: لزوم تعیین کردن وقت برای مطالبه مهریه 67
2-8-3-2: سقوط دائم مهریه 67
2-8-3-3: سقوط حق مطالبه ثمن از نظر آیت اله سیستانی 67
2-8-3-4: درج کردن قید عندالاستطاعه در عقد با توافق طرفین 67
2-8-3-5: زوال عنوان تعهد 68
2-9: مسائل مورد بررسی در پرداخت مهریه بصورت عندالمطالبه و عندالاستطاعه از دیدگاه فقه و حقوق موضوعه ایران 68
2-9-1: حق حبس در مهریه عندالمطالبه 68
2-9-1-1: حق حبس در مهریه عندالمطالبه از نظر قانونی 68
2-9-1-2: حال بودن مهریه در ماده 1085 قانون مدنی 68
2-9-1-3: حق یا حکم بودن ماده 1085 قانون مدنی 68
2-9-1-4: ماهیت حبس در عقد نکاح 69
2-9-2: حق حبس در مهریه عندالاستطاعه 69
2-9-2-1: حق حبس با مراجعه به آیات قرآن و احادیث و ادله فقهی 69
2-9-2-2: قاعده « تعجیل فی المؤجل قبیح » 70
2-9-2-3: توافق در نحوه پرداخت مهر به صورت عندالاستطاعه و فقدان حق حبس 70
2-9-3: درج شرط عندالاستطاعه در عقد نکاح برای پرداخت مهریه 71
2-9-3-1: شرط ممتنع در پرداخت مهریه عندالاستطاعه 71
2-9-3-2: شرط اجل بودن مهریه عندالاستطاعه 72
2-9-3-3: دلالت شرط پرداخت مهریه عندالاستطاعه ( تصریحی ، ضمنی ) 72
2-9-3
-4: صحت شرط عندالاستطاعه در عقد نکاح 72
2-9-3-5: شرط عندالاستطاعه در عقد نکاح «شرط اجل مستقبل، ایجابی، سلبی» 73
2-9-4: پذیرش حق حبس در مهریه عندالاستطاعه نقض غرض قانونگذار 73
2-9-4-1: توافق در قوانین تکمیلی فراتر از قانون 74
2-9-5: دلایل عدم پذیرش حق حبس در مهریه عندالاستطاعه 74
2-9-5-1: مهریه عندالاستطاعه معلق مشروط 74
2-9-5-2: موافقت زوجه به تدریجی بودن وصول مهریه 74
2-9-5-3: قائده یوم الاستحقاق در مهریه عندالاستطاعه 74
2-9-5-4: قبول شرط عندالاستطاعه ، تسامح ، اعمال حق حبس دریغ 75
2-9-5-5: اساس و هدف درج شرط عندالاستطاعه در عقد 76
2-9-5-6: محدودیت دامنه اجرای حق حبس و التزام به عقد نکاح 76
2-9-5-7: موقوف بودن اجل در مهریه عندالاستطاعه 77
2-9-5-8: تعیین اجل در دین 77
2-9-5-9: ملاک حق حبس در عقود 77
2-9-5-10: اصل عدم امکان استفاده مجیر از اسبابی که با اجازه اعطاء شده منافات دارد 77
2-10: نظریه غلط باطل بودن شرط عندالاستطاعه در پرداخت مهریه 78
2-11: فتاوای مراجع عظام تقلید در مورد حق حبس در مهریه عندالاستطاعه 80
2-12: فتاوای مراجع عظام تقلید در مورد مهریه عندالمطالبه پس از تقسیط شدن 82
2-13: اختلاف دیدگاه بین حقوقدانان در مقتضای ذات بودن تمکین در عقد نکاح 83
2-14: تعدیل مهریه به نرخ روز وقتی که شرط عندالاستطاعه قید شده 83
2-14-1: رفع اختلاف بین استطاعت بالفعل واستطاعت بالقوه درمهریه عندالاستطاعه 84
2-14-2: تضییع مهریه به نرخ روز وقتی که شرط عندالاستطاعه قید شده 85
2-14-3: نحوه امکان مطالبه و وصول مهریه عندالاستطاعه ازمحل ترک زوج متوفی 85
2-14-4: وضعیت مهریه در صورت فوت زوجه قبل از زوج 86
2-14-5: مشکلات مهر عندالمطالبه پس از طلاق 87
2-15: قسیم بودن مهریه عندالمطالبه یا عندالاستطاعه 87
نتیجه گیری 90
ارائه پیشنهادات 92
فهرست منابع و مأخذ 94

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تحقیق با موضوعمدیریت سود، گزارشگری مالی، پاداش مدیران

چکیده :
مهریه در عین حال که از نظر شرعی و قانونی از ارکان عقد نکاح دائم محسوب نمی گردد، ولی در عرف کنونی یکی از اصلی ترین مباحث نکاح قرار گرفته و تاثیر آن در شروع زندگی و ادامه آن به حدی است که نگاه همه مردم به موضوع مهریه جنبه شخصی پیدا کرده، خواسته یا ناخواسته زوج به دنبال راهی است که در موقع لزوم بتواند به استناد آن از پرداخت مهریه فرار کند و زوجه به دنبال راهی است که در صورت نیاز در جهت وصول مهریه دچار مسائل و مشکلات دادگاهی نگردد به هر تقدیر این طرز نگاه مردم و مشکلاتی که در اثر مهریه های زیاد به زندگی ها وارد شده و آمار زیاد زندانیان مهریه، مسئولین سازمان ثبت را به تکاپو واداشت تا بتوانند قدمی در جهت جلوگیری از اثرات مهریه های زیاد و زندگی بهتر زوجین بردارند، در همین زمینه دستورالعمل شماره 53958/34/1 در تاریخ 7/11/1385 توسط ریاست محترم سازمان ثبت اسناد و املاک کل کشور صادر و به دفاتر ازدواج و طلاق ابلاغ گردید، متن بخشنامه بدین شرح است: سردفتران ازدواج مکلفند در موقع اجرای صیغه عقد و ثبت واقعه ازدواج درصورتیکه زوجین در نحوه پرداخت مهریه برعندالاستطاعه مالی زوج توافق نمایند بصورت شرط ضمن عقد درج و به امضای زوجین برسانند» بموجب این دستورالعمل سردفتران دفاتر رسمی ازدواج مکلف شدند، مفاد دو شرط 13و14مندرج در نکاح‌نامه را برای زوجین و خانواده‌ها تفهیم نموده تا طرفین عقد (زوجین) یکی از دو نوع مهریه یعنی عندالمطالبه یا عندالاستطاعه را بعنوان شرط ضمن عقد انتخاب نمایند و بدینوسیله فرض «ممتنع بودن زوج» موجود در ماده 2 قانون نحوه اجرای محکومیـت‌های مالی در خـصوص مهریه تغـییر کند و تعداد زندانیان مهریه کاهش یابد. ولی به نظر میرسد قراردادن شرط عندالاستطاعه در عقد نکاح اگر چه آمار زندانیان مهریه را کاهش می دهد اما وصول مهریه را از نظر حقوقی مشکل می نماید و همچنین امکان صدور اجرائیه و وصول مهریه از طریق اجرای ثبت به واسطه مشروط بودن مهریه به استطاعت، نیز وجود نخواهد داشت.
به هر حال ما در این رساله سعی داریم بعد از شناخت مهریه و کارکردهای آن، شروط عندالمطالبه و عندالاستطاعه را از نظر فقهی و حقوقی بررسی و به آثار و تبعات آنها در مهریه بپردازیم تا زوجین بتوانند با آگاهی بیشتر نسبت به فلسفه وجودی مهریه و شناخت این دو شروط دست به انتخاب صحیح بزنند .
واژگان کلیدی : مهریه، شرط ضمن عقد، عندالمطالبه، عندالاستطاعه، استطاعت، غرر

مقدمه :
خانواده بعنوان کوچکترین عضو و هسته مرکزی اجتماع بشمار می رود و قدرت و استحکام آن باعث استحکام ملت و سستی و تباهی در آن باعث انحطاط ملت خواهد شد، ازینرو قانونگذار توجه خاصی به مسائل مربوط به خانواده داشته و قوانین و مقررات مربوط به آن از اهمیت خاصی برخوردار بوده و تدوین قانون در این عرصه نیاز به دقت عمل زیادی دارد. از طرف دیگر هدف اصلی از عقد ازدواج و تشکیل خانواده آثار مالی آن نیست، گرچه آثار مالی را هم بدنبال دارد و یکی از مهمترین آثار مالی عقد ازدواج مهریه می باشد، مهریه در حقوق ایران برگرفته از مذهب و سنت است و علل مختلفی در تکلیف مرد به پرداخت مهر بیان شده‏ است ولی به تازگی مهریه از فلسفه اصلی خود فاصله گرفته و تعیین مهریه های سنگین بین مردم متداول گشته و ازدیاد آن وسیله ای برای فخر فروشی زن یا به اهرم فشاری از طرف زن به مرد هنگام بروز اختلاف تبدیل شده است. متاسفانه تعیین مهریه های سنگین بدون در نظر گرفتن توانایی مرد در پرداخت روابط مالی و غیرمالی خانواده را دچار مشکل می کند و رغبت جوانان را برای ازدواج کاهش می دهد
و در نتیجه عواقب ناگواری برای اجتماع بدنبال دارد از طرفی به دلیل هنگفت بودن، مرد هرگز قادر به پرداخت آن نیست و یا قصد پرداخت آن را ندارد و اگر توان اداء دارد به نحوی طفره می رود. یکی از عوامل استقبال زوجین از تعیین مهریه های سنگین، فقدان دیدگاه درست درباره ماهیت و نقش مهر است. امید است رساله حاضر در شناخت درست از فلسفه وجودی مهر و استفاده صحیح از شروط ضمن عقد و آگاهی از شرط عندالمطالبه و عندالاستطاعه در مهریه و کاهش میزان مهر مؤثر افتد.
الف : بیان


دیدگاهتان را بنویسید